Με λύπη διαπιστώνω -εφόσον δεν έχει μέχρι τώρα ανακοινωθεί κάτι σχετικό- ότι ο Θεός δεν θα θέσει υποψηφιότητα στις βουλευτικές εκλογές στην Αρμενία τον ερχόμενο Ιούνιο. Τι κρίμα! Αν ο λαός τον εξέλεγε πρωθυπουργό, ο Θεός θα εξαπέλυε τις δέκα πληγές του Φαραώ κατά του Αλίεφ και θα τον ανάγκαζε να παραδώσει το Αρτσάχ στη Δημοκρατία της Αρμενίας, θα μπορούσε να ανοίξει ένα διάδρομο επικοινωνίας ανάμεσα σε Αρμενία και Αρτσάχ, όπως άνοιξε την Ερυθρά Θάλασσα για να περάσουν οι Εβραίοι, θα μπορούσε να ρίξει μάνα εξ ουρανού ή να θρέψει το λαό της Αρμενίας με λίγα ψάρια όπως έκανε ο Ιησούς στην Τιβεριάδα, και εν πάση περιπτώσει να κάνει όλους τους Αρμενίους ευτυχισμένους χωρίς να χρειαστεί να κουνήσουν το μικρό τους δαχτυλάκι.
Με την απουσία του ονόματος του Θεού από τα ψηφοδέλτια προκύπτει το ερώτημα: ποιον υποψήφιο θα ήταν καλό να ψηφίσουν οι πολίτες της Δημοκρατίας της Αρμενίας στις επερχόμενες εκλογές;
Η απάντηση στο ερώτημα μπορεί να βρεθεί μάλλον εύκολη. Ο ψηφοφόρος δεν έχει παρά να δει το “πολιτικό βιογραφικό” κάθε υποψηφίου. Η νυν κυβέρνηση θέτει ενώπιον των ψηφοφόρων τα πεπραγμένα της. Ο λαός πρέπει να κρίνει αυτά τα πεπραγμένα όχι με το κριτήριο του επιθυμητού, αλλά με το κριτήριο του εφικτού, να αναρωτηθεί, δηλαδή, αν μπορούσε πραγματικά, αλλά απέτυχε λόγω δικής του ανικανότητας να επιτύχει το τάδε ή το δείνα πράγμα. Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι ο σημερινός πρωθυπουργός είναι Θεός ή απεσταλμένος του Θεού. Άρα είναι παράλογο να πιστεύουμε ότι έπρεπε να έχει επιτελέσει θαύματα ή να προσδοκούμε ότι πρόκειται να επιτελέσει θαύματα αν επανεκλεγεί. Εκείνο που μπορούμε να διερωτηθούμε είναι, αν στη διάρκεια της πρωθυπουργίας του σημειώθηκαν αισθητές πρόοδοι σε τομείς όπως η οικονομία, η άμυνα, η παιδεία, η υγεία, η διαφάνεια, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η καταπολέμηση της διαφθοράς κλπ. και αν η καθημερινή ζωή του πολίτη στη Δημοκρατία είναι καλύτερη απ’ ότι προηγουμένως, στα πλαίσια πάντα της αντικειμενικής πραγματικότητας. Δεν υπάρχει άλλο λογικό κριτήριο αξιολόγησης της κυβέρνησης Πασινιάν εκτός από τη σύγκριση των πεπραγμένων της με εκείνα των προκατόχων της. Οι τοποθετήσεις που βασίζονται σε “αν”, “ίσως”, “θα μπορούσε”, “ναι μεν αλλά”, “πιθανώς” κλπ. ανάγονται στη σφαίρα της μυθιστορίας.
“Πολιτικό βιογραφικό” έχει να επιδείξει και η σημερινή αντιπολίτευση, οι επιφανείς εκπρόσωποι της οποίας κυβέρνησαν τη χώρα πριν από τον Πασινιάν επί δύο δεκαετίες. Τα πεπραγμένα τους στην περίοδο κατά την οποία κυβέρνησαν τη χώρα πρέπει να είναι το κριτήριο ενδεχόμενης εκ νέου επιλογής τους ως κυβερνητών.
Υπό τις πραγματικές συνθήκες του πολιτικού γίγνεσθαι στην Αρμενία το ζήτημα είναι αιχμηρά απλό, ένα είδος “ταν ή επί τας”. Το “επί τας” του διλήμματος αφορά την αντιπολίτευση. Η τελευταία συνιστά συνασπισμό προσώπων και απόψεων που σχετίζονται άμεσα και ολοκληρωτικά με τις εποχές διακυβέρνησης της χώρας από τον Ρομπέρτ Κοτσαριάν και τον Σερζ Σαρκσιάν. Ο λαός της Αρμενίας έχει στα χέρια του τα στοιχεία που θα επέτρεπαν σε κάθε εμφορούμενο από τη λογική λαό να κάνει τη σύγκριση μεταξύ της περιόδου διακυβέρνησης της χώρας από τον Νικόλ Πασινιάν και των περιόδων διακυβέρνησης εκ μέρους των προαναφερθέντων πολιτικών και να αποφανθεί ξεκάθαρα και με σαφήνεια ποιος είναι προτιμητέος ως κυβερνήτης της χώρας. Η ψήφος υπέρ του Πασινιάν θα σημαίνει αποδοχή ότι η πολιτική του, παρά τα όποια σφάλματα και αδυναμίες της, είναι η συγκριτικά καλύτερη. Η ψήφος υπέρ της αντιπολίτευσης θα ισοδυναμεί με έγκριση και επικύρωση των πεπραγμένων της ως κυβέρνησης, θα σημαίνει ότι ορθώς και δικαίως έπραξαν όσα έπραξαν οι Κοτσαριάν και Σαρκσιάν. Την ετυμηγορία θα την δώσει ο ίδιος ο λαός με την ελεύθερη, αβίαστη, ώριμη και υπεύθυνη ψήφο του.
Άφησα έξω από το σκεπτικό μου, μια άλλη προσωπικότητα που προβάλλεται ως υποψήφιος της αντιπολίτευσης. Πρόκειται για έναν άνθρωπο που δεν πληροί τις προϋποθέσεις για να θέσει υποψηφιότητα, καθώς τυγχάνει υπήκοος ξένου κράτους ενώ δεν έχει και παρελθόν πολιτικής δράσης στην Αρμενία. Η ψήφος υπέρ ενός πολιτικά αγνώστου σε οποιαδήποτε χώρα, σε οποιαδήποτε στιγμή θα ήταν ένα βήμα προς το άγνωστο, ένας πολιτικός τυχοδιωκτισμός. Είναι έτοιμος ο αρμενικός λαός για τέτοιους τυχοδιωκτισμούς; Πιστεύω ότι η πείρα που έχει αποκομίσει ο λαός μας μέσα από τις τόσες δοκιμασίες του θα τον απέτρεπε, σε κάθε περίπτωση να παίξει την τύχη του, την τύχη των παιδιών του στα ζάρια.
Σήφης Κασσεσίαν